PPWR aangenomen: focus op recycleren
Eind november stemde het Europees Parlement in met de voorgenomen Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) – de wetgeving die de hoeveelheid verpakkingen en verpakkingsafval moet reduceren. Zowel de papier- als de plasticindustrie hebben stevig gelobbyd om de regelgeving in hun voordeel bij te sturen.
Tijdens de ‘Shaping the Future with Packaging’-bijeenkomst, in maart van dit jaar door Intergraf in Brussel georganiseerd, kwam Maja Desgrées du Loû (foto) namens de Europese Commissie uit te leggen waarom de nieuwe Europese wetgeving in de maak is: “Als we niets doen, groeit de stroom aan verpakkingsafval tegen 2030 met nog eens 40 procent naar gemiddeld bijna 210 kilo per hoofd van de bevolking.”
Reduce (verminderen) is dan ook het hoofddoel, gevolgd door Reuse (hergebruik) en Recycle – de ‘3 R-en’, in die volgorde. En wil de PPWR ‘overbodige verpakkingen’ voorkomen, met bijvoorbeeld een verbod op misleidende verpakkingen met dubbele wanden of loze bodemruimtes. Ook het gebruik van eenmalig plastic moet aan banden worden gelegd. Het hergebruik en hervullen van verpakkingen moet worden gestimuleerd. En, tenslotte, moeten verpakkingen beter worden ingezameld voor recyclage.
Uitzonderingen, aanbevelingen en doemscenario’s
Belangenbehartigers vanuit de papierindustrie en de plastic-fabrikanten bestoken de Commissie met aanbevelingen en amendementen. Plastics Europe bepleit een uitzondering op de hergebruik-doelstellingen voor sommige transportverpakkingen. Zo zou het verplicht stellen van hergebruik van bijvoorbeeld plastic wikkelfolie voor pallets feitelijk de toepassing ervan onmogelijk maken. Ook een verbod op eenmalig plastic voor bulkverpakkingen, zoals krimpfolie om waterflesjes bij elkaar te houden, stuit op verzet: dergelijke verpakkingen zijn ‘essentieel’ en vergemakkelijken het transport voor consumenten. Bovendien zijn ze goed te recycleren en worden ze al grotendeels gemaakt van gerecycleerd plastic – aldus Plastics Europe.
Fefco dringt er, namens de makers van golfkartonverpakkingen, op aan om ‘Reuse’ en ‘Recycling’ als ‘complementair’ te beschouwen. De hergebruik-doelstellingen moeten bijvoorbeeld wel ‘realistisch’ zijn, anders dreigt een doemscenario: “Hoge doelstellingen voor hergebruik leiden tot vervanging van papier en karton door plastic verpakkingen, die toch al moeilijk te recycleren zijn. Hierdoor ontstaat een monopolie voor plastic verpakkingen, waardoor de markt wordt overspoeld met miljarden tonnen aan niet-recycleerbaar plastic en raakt de EU nog afhankelijker van fossiele grondstoffen.”
Voorstanders van plastic verpakkingen wijzen er dan weer op, al dan niet wetenschappelijk onderbouwd, dat bomen weliswaar een hernieuwbare grondstof vormen maar dat het maken van papier veel energie vergt en daardoor veel meer broeikasgassen veroorzaakt dan de productie van plastic. Bovendien staan er minder bomen die die broeikasgassen weer kunnen opnemen.
Waarop papierliefhebbers kunnen terugslaan met de hoge recyclingpercentages van papier en karton. En wat te denken van de plastic soep in de oceanen?
Instemming en teleurstelling
De PPWR werd eind november aangenomen door het Europees Parlement, met 426 stemmen voor, 125 tegen en 74 onthoudingen. In Nederland reageerde de grafische brancheorganisatie KVGO alvast positief: “Immers, het parlement stemde in Straatsburg vóór het vrijstellen van papier- en kartonverpakkingen van de eerder voorgestelde verplichting tot hergebruik.” Ook de voorgestelde recyclingdoelstelling van 75% tegen 2025 (85 procent tegen 2030) kan op instemming rekenen: “Dit levert geen problemen op omdat de sector op dit moment al een recyclingpercentage van 83% (bron: KVGO) kent.”
Bij Plastics Europe overheerst de teleurstelling. “Een gemiste kans om investeringen in circulaire plastic verpakkingen te stimuleren”, klinkt het. Ook zou de wet onvoldoende ‘materiaal-neutraal’ zijn: “Sommige maatregelen, waaronder verboden en reductie-doelstellingen, hebben alleen betrekking op plastic verpakkingen.”
Maar misschien is de reactie van de Belgische politica Frédérique Ries (Renew) veelzeggender. Zij trad op als rapporteur bij de totstandkoming van PPWR en concludeert nu: “Helaas is de uitkomst voor de circulaire economie, en dan met name op het gebied van preventie, niet erg positief. Van de ‘3 R-en’ heeft alleen Recycling ongeschonden de eindstreep gehaald. Het einde van de wegwerpverpakkingen is nog lang niet in zicht.”
De Europese Commissie, het Europees Parlement en de Europese Raad moeten zich nu nog gezamenlijk over het definitieve wetsvoorstel buigen, voordat de PPWR daadwerkelijk in werking zal treden.
