Ook vakbeurzen zullen nooit meer hetzelfde zijn
Benny Landa sprak eerder deze maand zijn liefde voor Drupa uit. Natuurlijk komt hij graag volgend jaar weer naar Düsseldorf – mits dat dan veilig kan. Maar hij erkende ook: ‘Vakbeurzen zullen nooit meer hetzelfde zijn’. En dat heeft gevolgen voor de grafische industrie.
Landa’s stelling over beurzen is een variant op zijn mantra dat ‘drukken nooit meer hetzelfde zal zijn’ als digitale printtechnologie – en dan liefst de zijne – eenmaal echt doorbreekt. ‘Alles wat digitaal kan, zal digitaal worden. Ook drukwerk’, verkondigde hij daarvoor al jarenlang. En, naar nu blijkt, geldt dat dus ook voor vakbeurzen. De coronacrisis heeft vrijwel elke branche en ieder bedrijf geraakt – en zeker ook de vakbeurzen en evenementen waar ze samenkomen. Een van de bijwerkingen van het virus lijkt ook een langetermijn effect te gaan hebben op met name de grafische industrie: virtuele communicatie.
Langetermijneffect
Dat effect werd al goed zichtbaar, toen beursorganisator Easyfairs in mei aankondigde haar evenementen vanaf september virusbestendig te zullen maken. Het gebruik van een smartbadge moest daar aanbijdragen, want: ‘Hierdoor verdwijnen de fysieke visitekaartjes, folders en dergelijken. Wel zo milieuvriendelijk en ook nog eens volledig corona-proof.’ Dat die visie moeilijk te rijmen viel met het houden van een vakbeurs voor de grafische industrie drong pas wat later door, waarna de organisatie verklaarde ‘print wel degelijk een warm hart toe te dragen’: zo verstuurt ze direct mail om bezoekers te trekken en tijdens events worden geprinte beurscatalogi uitgebracht.
Maar het corona-effect blijkt nog sterker. Maatregelen als smartbadges, time-slots, verplichte looproutes, bredere gangpaden en een additioneel digitaal programma ten spijt: begin september vond de vakbeurs Empack – dat nog hoopte op een ‘hybride’ aanpak van beursvloer en online – uiteindelijk op aandrang van de exposanten toch uitsluitend online plaats.
We kennen het inmiddels allemaal maar al te goed: virtual meetings, webinars en webcasts. De online mogelijkheden om virtueel met elkaar in contact te blijven in tijden van corona zijn snel gemeengoed geworden. Ze bleken ook uitstekend geschikt voor bedrijven om in de aanloop naar Drupa vanop afstand toch hun beursaankondigingen te doen. En toen Drupa niet veel later toch een jaar werd uitgesteld, werden de thuisgebleven bezoekers door exposanten onthaald op een live uitzendingen vanaf een eigen locatie. Prima voorbeeld zijn hierbij bijvoorbeeld live-sessie van Koenig-Bauer.
Hybride beursformule
Om de beursloze tijd tot aan de naar het voorjaar van 2021 uitgestelde edities te overbruggen, begint bijvoorbeeld Drupa eind oktober alvast met een virtuele versie onder de titel ‘Drupa preview’. Het moet de opmaat tot een ‘hybride’ beursformule vormen. In China gaf de vakbeurs All In Print (begin oktober, en mede door Messe Dusseldorf Shanghai georganiseerd) al het voorbeeld met ‘All In Print Cloud’ met daarop vooral heel veel bedrijfsvideo’s van exposanten.
Deze pogingen tot een nieuwe bestaansvorm kunnen niet verhinderen dat verschillende grote exposanten nu maar helemaal afzien van deelname: behalve vrees voor corona, noemen ze vrijwel allemaal de virtuele mogelijkheden om zichzelf aan een eigen publiek te tonen als belangrijke reden.
Avatars op mute
Ook voor het grafische beurspubliek lijkt de virtuele communicatie een uitkomst op het gebied van informatievoorziening. Allereerst natuurlijk vanwege de veiligheid voor de gezondheid. Maar het scheelt ook enorm veel reistijd. Je kunt gericht inschakelen als het je uitkomt, en haakt net zo makkelijk weer af als het toch tegenvalt. Voorlopig wegen de voordelen op tegen de nadelen: het versnipperde aanbod, het grotendeels uit grijze avatars bestaande publiek, de microfoons op mute, vaak nauwelijks interactie en zeer beperkte mogelijkheden om aan sprekers vragen te stellen met of collega’s nog informeel na te praten. De ergernissen over het per se ‘live’ willen streamen en de technische mankementen die daarbij telkens weer blijken, zullen iedereen bekend voorkomen.
Maar virtueel betekent dus ook: geen visitekaartjes, geen folders, geen mailing, geen beurscatalogi. Geen standwanden, geen posters, geen signage, geen vlaggen. Juist ook het wegvallen van al dat direct en indirect aan evenementen gerelateerde drukwerk zorgde mede voor de flinke corona-dip in de grafische omzet.
Tweede golf
Met de gevreesde tweede golf van het corona-virus dient zich onvermijdelijk ook een volgende golf aan van digitalisering in de grafische industrie. Nadat internet en digitaal drukken maar langzaam en soms met tegenzin werden omarmd, zal er nu een versnelling moeten optreden. Virtuele communicatie mengt zich nadrukkelijk, en ook ten koste van drukwerk, in het omnichannelconcept waar drukkerijen vaak toch al de nodige moeite mee hebben. Natuurlijk verdwijnt drukwerk niet. Maar het zal niet meer hetzelfde zijn.
