NFT… het nieuwe eldorado voor ontwerpers

Een tijdje geleden verkocht het prestigieuze veilinghuis Christies een digitaal kunstwerk voor het fabelachtige bedrag van 69,3 miljoen dollar. Misschien denkt u nu… ‘so what, bij Christies gaat wel vaker duur spul van de hand’. En gelijk heeft u, was het niet dat de koper voor dat niet onaardige sommetje enkel een ietwat abstracte en niet-tastbare NFT krijgt doorgestuurd en verder iedereen ongegeneerd de JPG van het betreffende kunstwerk kan installeren als achtergrondje op zijn bureaublad.

JPG van 70 miljoen

Het kunstwerk waarvan sprake is Everyday – The First 5000 Days van Beeple, aka Mike Winkelmann. Beeple is niet bepaald van de minste (check zijn Instagram: @beeple_crap) en werkt samen met grote merken en bekende muzikanten. Maar toch… dat hij zich vandaag tot de top drie van de duurst betaalde, levende kunstenaars mag rekenen, had hij waarschijnlijk zelfs in zijn stoutste dromen niet kunnen vermoeden. Het kunstwerk zelf is een collage van eigen werk dat hij sinds 2007 met de regelmaat van de klok dagelijks upload. Een heuse prestatie, temeer omdat de dagelijkse werkjes van Beeple best wel impressionant te noemen zijn.

Everyday – The First 5000 Days van Beeple werd geveild bij Christies voor een waanzinnig bedrag van 69,3 miljoen dollar.

Digitale eigendomsakte

Met de spectaculaire veiling van Beeple’s collage werd het verhandelen van digitale kunst onder de vorm van NFT’s meteen vanuit de gedrochten van de cryptomunt-niche gekatapulteerd naar een veel breder, mainstream publiek. NFT staat voor non-fungible token en is een op blockchain geregistreerd, niet-inwisselbaar (vandaar non-fungible) certificaat van eigendom. Een NFT is dus een soort van niet-tastbaar eigendomsbewijs waarvan de waarde wordt uitgedrukt in cryptomunten. In geval van NFT’s gaat het om ether. Zo werd de hypergedetailleerde illustratie The Last Supper van de Gentse illustrator Musketon voor 6 ether (11.592 dollar) gekocht door een zekere Matrix. Momenteel bedraagt de list price voor dit werk 1.111,111 ether of zo’n 2.599.126 dollar. Wie de NFT van een werk zoals The Last Supper van Musketon aankoopt, mag zich de enige en exclusieve eigenaar noemen, ook al krioelt het internet van vrij te downloaden JPG’s van het werk.

The Last Supper van Musketon werd initieel verkocht voor 6 ether of zo’n 11.592 dollar.

Speeltuin van superrijken

Anders dan reguliere cryptomunten zoals Bitcoin, zijn NFT’s uniek. Elke NFT bevat immers ‘extra informatie’ waardoor ze de vorm kunnen aannemen van digitale kunst. Een NFT kan zowat alles zijn waar waarde aan toegekend kan worden en digitaal in een of ander bestandsformaat kan bewaard worden. Het kan dus gaan om afbeeldingen, video’s of animaties, maar evengoed om muziek. Zelfs de allereerste tweet is ondertussen verpatst als NFT. Omdat NFT’s een zekere waarde vertegenwoordigen, kunnen ze verhandeld worden. En net zoals bij fysieke kunst, is de waarde afhankelijk van vraag en aanbod. NFT’s worden gekocht en verhandeld door liefhebbers die digitale kunstenaars willen steunen en verzamelaars op zoek naar iets origineels. Maar NFT’s zijn evenzeer de speeltuin van enkele superrijken die hun fortuin hebben verdiend met de speculatie in cryptomunten en nu op zoek zijn naar manieren om hun virtuele bankrekening nog wat verder te spijzen.

De allereerste tweet werd als NFT verkocht voor bijna 3 miljoen dollar (Image credit: Jack Dorsey on Twitter)

Waar kan je NFT’s kopen?

NFT’s kan je kopen op een breed scala aan platformen. Sommige platformen zijn specifiek gericht op een bepaald soort NFT’s. Zo zal je bijvoorbeeld op digitaltradingcards allerhande verzamelplaatjes en ruilkaarten vinden. Op andere platformen vind je dan weer een ruimer pallet aan digitale kunst. Om een NFT aan te schaffen, dien je een portefeuille aan te leggen met cryptomunten en die betaal je natuurlijk met zeer reële euro’s of dollars.

Op deze platformen die NFT’s verkopen, kan je alvast eens rondneuzen.

Zelf NFT’s verkopen? Dat kan…

Misschien heb je als grafisch vormgever wel een schuif vol met eigen werk dat nu maar wat stof aan het verzamelen is? Wel, goed nieuws: NFT’s zijn een ideale manier om die creaties om te zetten in een mooi spaarpotje. Om je creatie te verkopen moet je je NFT ‘minten’ op een blockchain via een gespecialiseerd platform. Eenmaal dat proces voltooid, kan je je NFT te koop aanbieden. Je kan zelf een commissie instellen die je ontvangt telkens jouw NFT wordt doorverkocht. Klinkt interessant, niet. Toch even opletten. Net zoals de kopers heb je ook als verkoper een cryptowallet nodig nokvol cryptomuntjes. Je zal dus vooraf moeten investeren in de verkoop van je NFT. Daarnaast rekenen heel wat platformen ook een ‘gas fee’ aan. Dit is een kost voor de energie die nodig is om een transactie te voltooien. Daarbovenop komen vaak nog transactiekosten voor het kopen en verkopen van je NFT en commissies voor de conversie van cryptomunten in dollars. Wie wat in rekening brengt, verschilt van platform tot platform. Het is dus aangewezen je vooraf degelijk te informeren en een en ander uit te pluizen want de som van commissies, fees en transactiekosten kan aardig oplopen.

Niet onbesproken

NFT’s lijken op het eerste zicht een bijzonder interessant kanaal voor ontwerpers van allerlei pluimage om een centje bij te verdienen. Toch zijn NFT’s niet helemaal onbesproken. Behalve de soms absurde bedragen en de weinig transparante kostenstructuur van sommige platformen, is ook het energie slurpende proces een punt van almaar luider klinkende kritiek. NFT’s worden immers ‘ge-mint’ op de Ethereum-blockchain. Een blockchain is een gedecentraliseerd netwerk van computers waarop transacties onvervalsbaar worden opgeslagen en is de onderliggende technologie voor cryptomunten zoals bitcoin en ether. Om dit systeem draaiende te houden, zijn blijkbaar massale hoeveelheden energie nodig. Zo zou het ‘minten’ van een eenvoudig GIF-je algauw evenveel energie verbruiken als een gemiddelde Europeaan gedurende twee weken. Sterker nog, de hele Ethereum-blockchain zou naar verluid evenveel energie verbruiken als een land zoals Libië. Stel je voor dat we met z’n allen NFT’s gaan ‘minten’… Daar zullen een heleboel windmolens en zonnepanelen voor nodig zijn om dat te compenseren.

Een nieuwe dimensie

Of NFT’s een blijvertje zijn, zal nog moeten blijken. Toch kunnen we nu al stellen dat NFT’s een heel nieuwe dimensie hebben toegevoegd aan het speelveld van de digitale creatie. Tot voor kort kon je als ontwerper hooguit je werk publiceren op Instagram, Behance of godbetert… TikTok in de hoop opgemerkt te worden door een opdrachtgever en als dusdanig toch wat munt te slaan uit je creaties. Nu zijn er dus NFT’s die je toelaten je digitale creaties eigenhandig te verhandelen en er nog een mooie cent aan te verdienen ook. Zo speelde Musketon het klaar om in enkele maanden tijd 41 illustraties te verkopen voor in totaal meer dan 700.000 dollar. NFT’s zijn dus geen fictie, maar een zeer lucratieve realiteit. Misschien toch geen slecht idee om die portfolio van onder het stof te halen en er enkele NFT’s van te draaien. Wij wensen jullie alvast veel succes met de verkoop.

In enkele maanden tijd klom Musketon tot plaats 130 op de top 1000 van worldwide NFT artists.

Stef Verhoeven
Stef is grafisch autodidact, zaakvoerder van Argosgrafix en freelance graphic arts journalist voor grafische vakbladen in België en Nederland. “Naast mijn activiteiten als vormgever, vind ik het ontzettend boeiend om te schrijven over vele aspecten van het grafische métier.”

Contacteer Stef: stef.verhoeven@jumpline.eu