Meedoen op het uitdagende speelveld van de media
PRODUCTIE INNOVATIE – De wereld van de grafimedia is complex, verandert in een zeer rap tempo, maar is ook uitdagend. Innovatie staat om die reden dan ook bij veel ondernemers hoog op de agenda. Het is vernieuwing en impact realiseren.
• Leestijd ca. 6 minuten
Niet verdwijnen achter je bureau om met een idee of plan te komen waar niemand op zit te wachten, maar juist in interactie met klanten en de wereld, de toekomst maken. Een ‘innovatieve mindset’ creëren is een kenmerk van vernieuwend ondernemerschap.
Overcapaciteit
Overcapaciteit, prijsdruk, vergrijzing en het ontbreken van een gezamenlijke toekomstvisie in de grafische industrie zijn belangrijkste bedreigingen waar de bedrijfstak mee geconfronteerd wordt. Veel grafische bedrijven zijn, zonder dat men zich dat in voldoende mate realiseert, een kenniscentrum voor grafische producties. Men noemt dat dan service. Dat is dan wel onbetaalde service. De belangrijkste vraag voor directie en staf van een onderneming is meer dan ooit: wat is de beste aanpak om met de bestaande en nieuwe innovatieve activiteiten voldoende toegevoegde waarde te creëren, zodat de continuïteit en duurzame groei van de onderneming is gewaarborgd? En niet te vergeten om in ieder geval te proberen een visie op de markt en marktontwikkelingen te ontwikkelen. Innoveren in de grafische industrie is vooral procesgericht. Dat wil zeggen, er wordt geïnvesteerd in geautomatiseerde druk-, printsystemen en bijbehorende software. Deze richting heeft voor- en nadelen. Voordeel is dat er gemakkelijk ingespeeld kan worden op de vraag van de klant en dat het bedrijf zich zodoende voortdurend aanpast aan de veranderende marktvraag. Een ander voordeel is, dat alle noodzakelijke kennis van het grafisch productieproces – die nu nog veelal in de hoofden en handen van de medewerkers zit – meer en meer wordt geautomatiseerd, waardoor het proces enerzijds aanzienlijk eenvoudiger wordt en anderzijds minder foutgevoelig, omdat het menselijk falen wordt uitgebannen.
Nadelen zijn er ook. Door de automatisering wordt de inbreng van vakkennis steeds minder van belang. Met een toename van investeringen wordt automatisch ook de concurrentie nog heviger, waardoor de prijzen nog verder onder druk zullen komen te staan. Hierdoor wordt de prijs als concurrentiewapen steeds minder interessant en zal onderscheid gezocht moeten worden in (gratis) toegevoegde waarde. Meestal is dit dan in de vorm van extra service. Het zal duidelijk zijn dat de marges dan onder grote druk komen te staan. Dit blijkt ook al in de praktijk van alle dag. Een tweede gevaar is het ontstaan van overcapaciteit, ook dit is reeds bekend. Enerzijds ontstaan door veranderingen in de markt en anderzijds aangespoord door de leveranciers van hard- en software. De onderneming wordt dan gedwongen om ter wille van de grote investeringen die gedaan zijn de prijzen te verlagen om de apparatuur draaiende te houden. De strop zal nog verder aangehaald worden als de conjunctuur afneemt. Capaciteitsondernemingen hebben dan de neiging om uiteindelijk terecht te komen in een negatieve spiraal. De markt van nu vereist een uitgekiende bedrijfsfilosofie. Van strategisch plan tot afrekenmethode. De juiste strategie is de basis van een goed businessmodel. Kenmerkend voor een grafisch bedrijf dat op succesvolle wijze innovatieve diensten aanbiedt aan zijn klanten, is het beschikken over een excellente reputatie en imago. Deze factoren zijn namelijk voor honderd procent bepalend voor het zakendoen in een verdringings-, concurrentie- of latente markt.
Aanpak
Innovatie heeft onder andere te maken met technologische ontwikkelingen, maar dat hoeft niet altijd. Veelal gaat het uiteindelijk toch om het goed kunnen begrijpen wat je klanten nou eigenlijk echt zoeken. Het is de kunst om deze kansen tijdig te signaleren en als organisatie ‘wendbaar’ en creatief genoeg te zijn om er op in te kunnen spelen. Maar hoe zorg je ervoor dat de mensen uit je onderneming een bijdrage gaan leveren aan innovatie? Wie hier interessante en ook bruikbare tips over geeft is Rutger Slump. Hij is trainer bij De Baak Seaside te Noordwijk en werkt veel met organisaties die willen innoveren. Hij schreef samen met Simon Douw het boek ‘Baanbreker!’.Slump begint met, wat hij zelf al zegt dat het een inkopper is, dat innovatie begint met het formuleren van een heldere visie, missie, en creatieve uitdagingen die daarbinnen passen. Ja inderdaad, waar sta je voor als organisatie en wat is het doel.
Maar in de praktijk komt hij dat bijzonder weinig tegen. Vaak gaan lange documenten over het behoud van wat er al is, waaraan woorden als ‘maatschappelijk’ en ‘duurzaam’ zijn toegevoegd. Hij stelt: ‘’Durf compacter, inspirerender en uitdagender te zijn dan dat. Wat is het tot verbeeldingsprekend doel dat een creatieve spanning in zich heeft en waar elke professional bij stil blijft staan om erover na te denken?’’ Vervolgens zegt hij: ‘’Innovatie ontstaat zeer zelden vanuit één persoon. De innovatieve mindset is bijna altijd de uitkomst van een team waarin de leden hun eigen geluid te durven laten horen. Elk teamlid heeft zo zijn eigen talent, maar ook zeker een zwakte. Ze balen regelmatig van elkaar, maar weten tegelijkertijd dat ze elkaar nodig hebben om hun unieke kwaliteiten. Uiteraard is dit fictief maar wel leerzaam. Voor creativiteit is het nodig dat we voluit onszelf zijn zonder het contact met elkaar te verliezen. Dit is alleen mogelijk als we beseffen dat we de ander en ook onszelf echt nodig hebben, met al onze kennis en menselijke rariteiten, om tot een vernieuwende oplossing te komen. Daarbij is het wel belangrijk dat de unieke kwaliteiten van de teamleden bij het onderwerp passen, dat noemen we functioneel divers. Want dat iemand bijvoorbeeld uit Utrecht komt, is een unieke eigenschap, maar niet van belang bij het ontwikkelen van een vernieuwende oplossing’’.
Innoveren is leren. We willen namelijk iets doen wat we nog niet eerder deden, en dat vraagt tijd om te leren, fouten te maken en beter te worden. Werk daarvoor aan een cultuur waarin fouten gemaakt mogen worden, nieuwe ideeën gewaardeerd en onderzocht worden, en mensen in principe over alles mogen meepraten. “Alles” klinkt als veel, zeker voor de gemiddelde manager, maar zodra er taboes zijn worden mensen voorzichtig en raken ze hun eigenheid kwijt. Innovatie is een vak. Zorg er dan ook voor dat kennis en vaardigheden aanwezig zijn om te kunnen innoveren. Je moet weten hoe je het moet aanpakken om niet na die leuke brainstormsessie vreselijk vast te komen zitten. Daar zijn allerlei methodes voor, waaronder design thinking. Design thinking is een manier van innoveren waarbij de mens centraal staat. Het helpt tot relevante, originele en creatieve oplossingen te komen. Belangrijk om je echter te blijven realiseren is, dat de menselijke factor altijd het succes van de methode bepaalt. Met een goed team kunnen we een verschrikkelijke methode laten werken, omgekeerd is dat een stuk lastiger. Zorg dus dat mensen niet alleen weten hoe je het moet aanpakken, maar ook hoe ze het met elkaar moeten rooien als het spannend wordt. En spannend wordt het bij echte innovatie altijd, anders ben je met iets al bestaands of kansloos bezig. En om nog even Rutger Slump aan te halen: “ Innoveren is een “messy process”, hard werken en ontzettend leuk als het lukt’’.
Tot slot
Innoveren is ook werken aan je profilering en positionering! Dit heeft tot doel om naar de markt toe een zodanige uitstraling te kiezen, dat die huidige klanten bindt en nieuwe klanten aantrekt. Het gaat om het creëren van een eenduidige herkenbaarheid waardoor de markt precies weet wat men aan je heeft. Hiertoe moet je je intensief inleven in wat de klant met de investering wil bereiken. Dit kan dus uiteenlopen van een aantoonbare kostenbesparing of winstverbetering. Richt je daarbij niet al te extreem op het verlagen van kosten maar in plaats daarvan op het verhogen van opbrengsten. Hierop inspelen met de juiste aanpak maakt je herkenbaar en geeft imago; zeer belangrijke succesfactoren in de grafimedia industrie. Bovendien zul je door een gerichte focus tot de beste gaan behoren.
Wanneer je goed begrijpt hoe het complexe besluitvormingsproces bij de klant werkt, kun je hieraan een belangrijk concurrentievoordeel ontlenen. Een noodzakelijke voorwaarde om daarvan te profiteren is echter wel dat er een helder begrip is van de verschillende behoeftepatronen en belangen van medewerkers in die organisatie.
Kopfoto: Innoveren in de grafische industrie is vooral procesgericht
