Innoveren en excelleren in de grafimedia industrie (1)
PRODUCTIE INNOVATIE – Menig grafisch bedrijf is de afgelopen jaren beland op een, wat genoemd wordt, ‘key turning point’ in haar levenscyclus. Zeker voor het uitvoeren van traditionele activiteiten is er sprake van een groot aanbod.
• Leestijd ca. 6 minuten
Concreet zijn de vragen: hoe blijf je als onderneming meedoen in dit turbulente speelveld en met welke innovatieve activiteiten kun je met het bedrijf voldoende toegevoegde waarde creëren, zodat de continuïteit van de onderneming wordt gewaarborgd?
Innovatief vermogen
In de praktijk van vandaag is er voor veel producten sprake van een steeds meer toenemende concurrentie op prijs, druk op de marges en een stabiliserende omzet. Dit vraagt om een strategische herbezinning. Wel of niet slagen van het resultaat van deze herbezinning hangt mede af van het innovatief vermogen van de onderneming. Onder innovatie wordt vaak alleen technologische innovatie verstaan. Technologische vernieuwing is slechts een gedeelte van het innovatieproces. Innoveren gaat ook over economische en organisatorische aspecten van vernieuwing. In de grafische industrie zie je dat bedrijven verdwijnen doordat zij zich niet aanpassen aan nieuwe ontwikkelingen.
De maatschappij heeft op dit moment te maken met steeds sneller opeenvolgende ontwikkelingen. Dit vraagt van organisaties dat zij meeveranderen. Niet stapsgewijs, maar met grote sprongen. Het succes van organisaties hangt daardoor in toenemende mate af van succesvolle innovaties. Als doel van innovatie wordt vaak genoemd: het behalen van verdedigbaar concurrentievoordeel. Dit concurrentievoordeel zou leiden tot een groter marktaandeel, waardoor de winst uiteindelijk stijgt. Deze winst kan men aanwenden om nieuwe investeringen in innovatie te financieren, zodat nieuwe concurrentievoordelen worden opgebouwd. Dit wordt wel genoemd ‘de kringloop van succes’. De start van innovatie begint altijd met het formuleren van een duidelijke en heldere visie en missie, inclusief de vermelding waar je als onderneming voor staat en wat de uitdagingen zijn. Kort samengevat: waar willen we naar toe?
Excelleren
In één zin wordt ook wel gesproken over innoveren en excelleren. Excelleren is datgene wat al bestaat verder uitbaten en verbeteren, het bestaande beter doen. Innoveren daarentegen is het oude loslaten en nieuwe wegen naar toekomstig succes vinden, ‘nieuwe dingen doen’. Alleen maar innoveren betekent steeds weer iets nieuws doen zonder dat je ooit goed wordt in wat je hebt gecreëerd. Alleen maar excelleren betekent, het bestaande steeds verder geperfectioneren, maar nooit echt aan iets nieuws toekomen. Het gaat dus om het vinden van de juiste balans. Wat daarbij kan helpen is om eens door een andere bril te kijken. Of te kijken naar de invloed van de marketing-, reclame en designerswereld.
Kijk ook eens in de keuken of laboratoria van de verschillende toeleveranciers. Het oprichten van een intern innovatie-klankbord kan zeer verrassende uitkomsten opleveren. De huisvesting kan weliswaar perfect en representatief zijn, de hard- en software volledig voldoen aan de eisen van deze tijd, toch is dat niet het geheim achter succes. Dat is echter wel de kennis en creativiteit van de medewerkers van hoog tot laag. Als onderneming moet je vandaag de dag blijvend optimaliseren op allerlei gebieden. Dat levert immers bestaansrecht op. De huidige klant is namelijk minder trouw, is de ervaring van veel ondernemers. Je moet gewoon weten wat er speelt in de markt. Alleen zo kun je beter inspelen op de specifieke klantbehoeften. Klanten schenken je dan ook hun vertrouwen en zijn bereid te investeren in een langdurige relatie. De meeste ondernemers zijn het in grote lijnen met elkaar eens, dat technologische innovaties alleen niet genoeg zijn. De onderneming zal in zijn geheel mee moeten gaan. Nieuwe technologie vergt een nieuwe attitude: een nieuwe denkwijze en een nieuwe werkwijze. Belangrijk is, dat er een goede wisselwerking bestaat tussen product, marketing, service, installatie of levering. De introductie van nieuwe producten of diensten moet ook organisatorisch begeleid worden: financiering, planning, marktonderzoek, strategie, marketing. Dat betekent constant ontwikkelingen blijven volgen, hierop anticiperen en keuzes maken.
Concurrentie
De technologische en economische ontwikkelingen van de laatste jaren hebben tot gevolg dat de vraag naar traditionele grafische werkzaamheden mondiaal gezien momenteel stabiliseert, terwijl de productiecapaciteit nog altijd toeneemt. De meeste grafische bedrijven opereren in een markt waarin aanbieders van zeer uiteenlopend formaat onder hevige onderlinge concurrentie, actief zijn. Om hieraan te ontkomen gaan innovatieve bedrijven zowel nieuwe producten als nieuwe vormen van dienstverlening ontwikkelen. Ook wordt er gekeken hoe je anders kunt opereren in informatieketens, respectievelijk productieketens. Of men onderzoekt hoe je anders kunt samenwerken met klanten.
De toekomst van een grafisch bedrijf zal in hoge mate bepaald worden door de omgeving, de ontwikkeling in behoeften van huidige en toekomstige opdrachtgevers en de kansen en bedreigingen die daaruit volgen. Het profiel en de strategie van de onderneming worden vooral bepaald door de doelstellingen van het bedrijf, de algemene marktontwikkelingen rondom de grafimediasector, de ontwikkelingen bij specifieke klantgroepen, de ontwikkelingsrichting van de onderneming als geheel en de specifieke positionering van de onderneming daarbinnen, de specifieke sterkten en zwakten van het bedrijf (producten, diensten en organisatie) en de mate waarin de onderneming weerstand kan bieden aan prijsdruk. Voor veel grafische bedrijven is de belangrijkste uitdaging voor de komende jaren om zich te ontwikkelen tot service provider, waarbij men opdrachtgevers en klanten helpt effectiever en efficiënter te communiceren.
Analyse
De ondernemer krijgt nog meer te maken met een compleet andere (grafische) wereld. De tijd waarin de drukpers een vanzelfsprekende spilfunctie innam, is reeds een flink aantal jaren voorbij. De drukpers is niet langer het enige medium tussen informatieaanbieders en informatiegebruikers. De traditionele drukpers concurreert als medium nu in belangrijke mate met het internet. Mediumonafhankelijke (digitale) informatie staat centraal. Om een rol van betekenis in de keten te blijven spelen, zal het grafisch bedrijf naar ontwikkeling en integratie met andere activiteiten moeten en blijven streven. Snelle doorlooptijden en flexibiliteit worden in dit verband ook voor de opdrachtgever steeds belangrijker. De consequentie van dit alles is, dat je als ondernemer permanent moet nadenken over de toekomstige rol van de onderneming.
Om echt een fullservice bedrijf te blijven is de ontwikkeling van nieuwe diensten van eminent belang. Een voordeel is dat veel klanten een grote behoefte hebben aan een deskundige partner bij de vormgeving van hun nieuwe informatie- en communicatieprocessen. Vraag is dan of de competentie van een grafisch bedrijf met betrekking tot mogelijke toepassingen van oude en nieuwe media wel goed bekend is bij bestaande en nog geen (nieuwe) klanten? En hoe kom je bij de klant binnen? Hopelijk gaat men door de voordeur naar binnen en staat men niet bij de achteruitgang te wachten. En is het duidelijk dat een heel ander niveau van inleven en vooruitdenken in processen van de klant noodzakelijk wordt.
Het is geen nieuws dat er binnen de grafimediasector zich al enige jaren grote veranderingen voltrekken. Wat de reikwijdte van de veranderingen binnen deze sector is en hoe het mediacreatie-proces daardoor zal veranderen, is – vooralsnog – onduidelijk. Onder het mediacreatieproces kunnen al die activiteiten worden verstaan waarin informatie en communicatie worden bedacht, ontwikkeld, gecreëerd, verrijkt, geproduceerd, verpakt, gedistribueerd, opgeslagen, toegankelijk gemaakt, gebruikt en getransformeerd. Processen die leiden tot elke vorm van boek of krant tot en met website, van een dvd, cd tot en met een film. Er is onzekerheid over de manier waarop ondernemingen en directie/management binnen die ondernemingen, vorm moeten en kunnen geven aan de veranderingsprocessen.
Competenties
Er blijken andere competenties nodig te zijn om in deze veranderende markt optimaal te kunnen functioneren. Sinds de uitvinding van de drukpers vormen communicatie, informatie en media een integraal onderdeel van de samenleving. Het grote verschil met de wereld van vandaag is de veelheid van technologieën in gebruik, de manier waarop ze ingezet worden en de snelheid van veranderingen. Er is sprake van een paradigmawisseling in de letterlijke zin van het woord: het tijdperk van het boek maakt plaats voor de mediamieke verbeelding. Eén van de kenmerken van deze paradigmaverandering, is de overgang van tekst naar beeldcultuur. Voor het moderne grafisch bedrijf is de consequentie van de convergentie en integratie van media onontkoombaar.
Dit is het eerste artikel uit een serie van twee over innoveren en excelleren in de grafimedia industrie.
Kopfoto: Voor Andree Bergman is productinnovatie een belangrijk aandachtsgebied.
