Het Congres: ‘Waar vind je mensen?’
Het gebrek aan nieuwe medewerkers is nijpend, zeker ook in de grafische sector. “De uitstroom in groter dan de instroom”, aldus arbeidsmarktdeskundige Fons Leroy (Het Beroepenhuis). In de uitgebroken ‘war on talent’ zijn daarom alle ogen nu gericht op de Millennials en Generatie Z-jongeren die nu de arbeidsmarkt betreden.
Het is vooral de vraag hoe de sector jongeren kan verleiden voor het grafische vak te kiezen. Dat gaat nog niet meevallen, maakte Heleen Ernst duidelijk in haar presentatie tijdens Het Congres. Als generatiespecialist bij U’r Skills schetste zij de verschillen tussen enerzijds de ‘Generatie-X’ (geboren tussen 1956-1970) die nu nog dominant aanwezig is in de branche, en aan de andere kant de ‘Millennials’ (1986-2000) en de aanstormende‘Generatie Z’-jongeren (2001-2015). “Er gaapt een groot gat tussen de generaties op de werkvloer.”
Verschil in mentaliteit
Waar Generatie-X hecht aan hiërarchie en controle, zoeken jongeren juist autonomie en vrijheid. Ze willen ook geen baas, maar veel liever een coach. Een baan van 9 tot 5 past niet bij hun ideaal van tijd- en plaats-onafhankelijk werken. Heleen Ernst vatte het verschil in mentaliteit beeldend samen: “Vroeger zei je: ‘Ik kan niet naar een feestje, want ik moet werken.’ Nu zeggen jongeren: ‘Ik kan niet werken, want ik moet naar een feestje’.” Toch zullen werkgevers daar mee moeten leren omgaan: “Er wordt wel vaak gezegd dat Generatie Z moeilijk valt te managen. Maar aan wie ligt dat nou eigenlijk?”
‘Loopbaan’ in plaats van ‘baan’
Het afstemmen van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt valt inderdaad niet mee, bleek ook tijdens de paneldiscussie. Arbeidsmarktexpert Fons Leroy meent dat werkgevers door de krapte op de arbeidsmarkt gedwongen worden het anders aan te gaan pakken. “Ga niet uit van jouw vacature, maar van het talent dat zich bij jou aanbiedt. En vorm ze daarna door ze op te leiden. We moeten veel meer kijken naar ‘loopbanen’ dan ‘banen’.”
Samen opleiden
Daniëlle Vanwesenbeek (general manager bij Mastermail) zoekt voor haar KMO vooral mensen die breed inzetbaar zijn: “We willen graag verjongen. Maar dat is moeizaam. Jongeren worden door hun opleiding te weinig geïnspireerd om in de grafische industrie te komen werken.” Kirsten Brisar (eigenaar van bemiddelaar Qualified Creatives) herkent dat beeld: “We hebben geen gebrek aan kandidaten, maar het wordt wel steeds moeilijker een goede match te krijgen – het is eerder een ‘war on the right talent’. Opleidingen zijn te veel opgeknipt in specialisaties, terwijl de mensen graag breder opgeleid zien, zodat ze breder inzetbaar zijn.” Zij ziet daarom ook kansen bij zij-instromers: “We moeten ook openstaan voor mensen die willen schakelen in hun carrière.”
Volgens Herman Staes (coördinator GRAFOC) zijn de leerprofielen inmiddels al wel opnieuw geschreven en ruimer opgezet: “Maar het is dan weer moeilijk om binnen schooltijd alle kennis goed over te dragen.” Fons Leroy sloot zich daarbij aan en benadrukte het belang van duaal leren: “Op die manier breng je de arbeidsmarkt dichterbij jongeren en kun je leerlingen op een positieve manier triggeren. De sector en de opleidingen moeten daar als partners goed in samenwerken.”