Golvend papier & karton: wat te doen?
De hoeveelheid water in papier & karton
Papier & karton zijn natuurproducten. Ze bestaan uit vezels en werken als een spons: ze kunnen water opnemen en afgeven. Voor een vlotte verwerking op de pers dient de hoeveelheid water in de vezels onder controle te zijn: de vezels zwellen op bij wateropname (vooral aan de randen), met golvend en kromtrekkend papier & karton als gevolg! In dit artikel zetten we de zaken op een rijtje.
Omgeving
Hoeveel water in de vezels zit hangt in de eerste plaats af van de hoeveelheid water in de omgeving waaraan de vezel is blootgesteld. Met de parameters ‘temperatuur’ en ‘relatieve vochtigheid’ kan de hoeveelheid water in de omgeving aangeduid worden.
In bovenstaand voorbeeld zie je twee verschillende omgevingscondities naast mekaar: links 50% RH bij 22°C, rechts 50% RH bij 25° C. Merk op dat in beide gevallen een gelijke relatieve vochtigheid van 50% toch een andere hoeveelheid water in de omgeving betekent. Warme lucht kan meer water bevatten dan koude lucht (dit feit is o.a. de oorzaak van overvoedige regen door de klimaatopwarming). Zoals de naam het zegt: de hoeveelheid water in de lucht wordt bepaald door de relatieve vochtigheid in combinatie met een temperatuur! Doordat papier & karton als een spons werkt zal er een andere hoeveelheid water worden geabsorbeerd in de twee voorbeeldcondities: het ene karton wordt natter als het andere met alle gevolgen van dien (kromtrekken, enz…).
Standaarden
Er is een standaard omgeving gedefinieerd om papier & karton te bewaren in de ISO-standaard 187, ‘Paper, board and pulps — Standard atmosphere for conditioning and testing and procedure for monitoring the atmosphere and conditioning of samples’. (NB: voor tropische landen is dit anders), nl: 50 ± 2 %RH bij 23 ± 1 °C
Als je wil ingrijpen op de hoeveelheid vocht in je papier & karton, dan kan je dit in stappen laten aanpassen aan de omgeving:
– stap 1: preconditionering
24uur in een lagere vochtigheid (range 10%-35%) bij een temperatuur lager dan 40°
– stap 2: conditionering naar de standaard
Voor papier is 4 uur meestal voldoende om tot aan het evenwicht te geraken, voor zwaardere papieren wordt dit langer (5 tot 8 uur)
‘Moisture content’
Om problemen te vermijden kan de fabrikant van zijn geproduceerd papier & karton een gesloten systeem maken: hij verpakt het in plastic. Het ingepakte papier & karton wordt dan een gesloten systeem: er kan geen water in of uit dit systeem. De hoeveelheid water die er in het papier & karton zit is bepaald door de fabrikant. Je kan dit opzoeken in bijhorende technische specificatie ‘Moisture content’, zoals in onderstaande tabel voor INCADA karton). De ‘moisture content’ wordt berekend als het %gewichtsverlies van een gedroogd papier&karton in vergelijking met het initiële gewicht (zoals het in de plastic verpakking zit).
Conditioneren
Leveranciers verpakken hun papier & karton vaak met een iets lagere relative vochtigheid, voorbeeld: 35 -45% RH bij 23°C. Is je productie-omgeving afgesteld op 50%RH bij 23°C, dan gaan de vezels water opnemen. Je kan nadelige effecten verminderen door het karton na het uitpakken (weg van het gesloten systeem) onmiddellijk te verwerken: de tijd om water te absorberen is dan beperkt.
