Drukstandaardisatie via grijsbalans

Vorig jaar publiceerden we de verwachte wijzigingen van de ISO12647 -2 update. Grootste wijziging zou hierbij perskalibratie op basis van grijsbalans zijn. De Duitse onderzoeksinstelling FOGRA is al decennialang de drijvende kracht achter de ISO12647-2 drukstandaardisatie, gebaseerd op de juiste inktkleuren en punttoename-curves. In de Verenigde Staten is er onder impuls van consultant Don Hutcheson een alternatieve kalibratiemethode ontwikkeld: deze vertrekt van grijsvelden, opgebouwd uit cyaan, magenta en geel. Via kleurmeting van deze grijsvelden kunnen dan zowel conventionele als digitale drukprocessen gestandaardiseerd worden. Beide methodes zijn in het kader van ons certificatieprogramma (http://www.vigc.be/kleurmanagement/certificaat-color-management-standaardisatie-in-druk-en-print/) vergeleken, hierbij onze eerste indrukken.

Fig. 1. Onder de microscoop: grijsopbouw via zwart en kleurinkten

Near Neutral Calibration

De grijsbalans-aanpak wordt vandaag beheerd door de sectororganisatie Idealliance/Printing United (https://idealliance.org/). De methodiek is gekend onder de naam G7, je kan de methodiek terugvinden in de ANSI-webstore (https://webstore.ansi.org/), zoek op “CGATS/Idealliance TR 015-2022”. De methode stoelt op 2 principes:

  • Een vaste relatie tussen cyaan en magenta/geel percentages om grijs op te bouwen, voorbeeld: neutraal grijs met 50% cyaan moét 40% magenta en geel bevatten.
  • Adaptief in functie van de kleur van het substraat: de kleur van 50% cyaan, 40% magenta en geel hangt af van de kleur van het substraat: op geel papier moet grijs er geler uitzien, op blauwig papier blauwer.

Door de kleur te meten van de afgedrukte grijsvelden (CIELab) kan de kalibratiestatus bijgestuurd worden. Compensatiecurves moeten zorgen voor een juist toonverloop: juiste verdeling (op basis van L*) en geen kleurzweem (a* en b* uit balans).

Evaluatie zwarte toonschaal

De samengestelde CMY-grijsvelden geven procesinformatie terug over de afzonderlijke kanalen, maar zeggen niks over hoe zwart op de pers wordt afgedrukt. Druk je bijvoorbeeld offset op gecoat papier (FOGRA51) dan moeten de zwarte toonwaarden een gedefinieerde curve te volgen. Om dit te verifieren zijn verschillende tools voorhanden: punttoename op basis van densiteit, op basis van L* en op basis van  ‘neutral print density’ (kan je beschouwen als een L*-waarde genuld op papierwit). Onze eerste ervaringen tonen hier een goede consistentie tussen de verschillende rekenmethodes:

Fig. 2.  Evaluatie van de zwarte toonschaal op basis van toonwaarden-densiteit (links), L* (midden) en ‘neutral print density’ (rechts).

Evaluatie samengesteld grijs

Zodra zwart onder controle is, kunnen de samengestelde grijswaarden onder de loep genomen worden. Interessant is om hier de overeenkomst tussen ISO12647-2 en ‘near neutral’ te vergelijken: Voor ISO 12647-2 krijg je de afzonderlijke punttoenamecurves voor cyaan, magenta en geel. Bij de ‘near neutral’-aanpak wordt zowel de L*-waarde (is de samengestelde grijstint donker genoeg?) en de Ch-parameter (kleurzweem?) beoordeeld.

Fig. 3. Evaluatie van de cyaan, magenta -en geel toonschaal op basis van toonwaarden-densiteit (links), L* (midden) en ‘neutral print density’ (rechts).
Fig. 4. Beoordeling van de kleurzweem van samengesteld grijs via de Ch-parameter.

Voor donkere grijstinten is de toepasbaarheid op basis van grijsbalans niet vanzelfsprekend: er treedt een kleurzweem op, terwijl de afzonderlijke kanalen toch goed scoren volgens ISO 12647-2. Je kan je de vraag stellen hoe relevant de beoordeling van een donkere samengestelde grijstint is: in praktijk wordt er altijd zwart gebruikt.

Eerste conclusies

Je kan concluderen dat een evaluatie via grijsbalans niet met één tolerantie kan: voor donkere CMY-samendrukken worden afwijkingen aanzienlijk groter. Inkt-trapping begint hier een rol te spelen en laat dat net nu een parameter zijn die je moeilijk rechtstreeks kan beïnvloeden. Je kan ook het nut van een hoge CMY-samendruk in vraag stellen: in de praktijk ga je altijd ondersteunend zwart gebruiken.

Kleurregisters zullen eveneens de grijsbalans beïnvloeden: het wordt hiermee complexer om op basis van CMY-grijs aanpassingen te doen.

Persoonlijk zou ik de CMY-grijsbalans vooruitschuiven als een toevoeging aan de densiteit gebaseerde punttoename-curves: zijn deze laatste correct en eindig je toch met een verkeerde grijsbalans kan inkt-trapping en kleurregister verder eronder de loep genomen worden.