De fragiele spreidstand van een geglobaliseerde samenleving
Om met een understatement te starten …. ‘We bevinden ons in turbulente tijden!’. Zowel in onze eigen privé-omgeving als in de bedrijfscontext hebben er de voorbije – bijna – twee jaar gigantische veranderingen plaatsgevonden. De vraag is dan ook hoe moeten we hiermee omgaan zonder de pedalen te verliezen?
Het coronavirus, tekorten in de supply chain, aanvoerroutes die wekenlang verstoord zijn en prijsstijgingen op alle vlakken. Ga er maar eens aanstaan! Bedrijfsleiders en hun medewerkers worden hier allemaal in meer of mindere mate mee geconfronteerd. Klagen kan eens goed opluchten maar heeft jammer genoeg geen zin.
Rijk der vrijheid
Over het coronavirus dachten we in de herfst van vorig jaar alles ongeveer gezegd en geschreven te hebben. Na de tweede prik was het rijk der vrijheid weer in zicht. Jammer genoeg heeft dat anders uitgepakt, al blijkt uit eerste voorzichtige commentaren van specialisten dat de omikronvariant gelukkig minder ziekmakend is en misschien zelfs de uitweg naar een normalisering van onze samenleving zou kunnen zijn.
De volgende weken zullen de bedrijven echter bijzonder waakzaam en wendbaar moeten zijn. Er zullen zeker medewerkers tijdelijk uitvallen en dus hebben de meeste bedrijven continuïteitsplannen klaarliggen. Naast alle narigheid biedt dit misschien ook wel kansen. Collega’s zullen moeten inspringen en beter begrijpen wat de job van een ander inhoudt. Misschien ontdekken ze zelfs nieuwe talenten en kan het een start zijn van nieuwe – persoonlijke – inzichten.
Processen zullen in vraag worden gesteld en ook daar weer zal dat zeker leiden naar optimalisaties die het bedrijf niet alleen vandaag maar ook op termijn voordeel zal opleveren.
Nieuwe inzichten
Het tekort aan papier is dan weer een andere uitdaging binnen onze sector. De redenen werden de voorbije weken al veelvuldig besproken: afbouw in de papierproductie van papier ten voordele van o.a. kartonproductie (e-commerce impact), een te kort aan pulp (stijgende vraag aan pulp voor andere niet-grafische producten) en minder invoer van papier door de gestegen transportkosten met prijsstijgingen factor acht voor een container. Ook het wetgevend kader van de Europese commissie rond de Green Deal waarbij een overgang van plastics naar papier en karton wordt gestimuleerd speelt zeker mee.
Maanden wachten op grondstoffen (inkt en aluminium is ook een probleem) is nefast zeker als we merken dat de vraag naar drukwerk weer aan het stijgen is. Contradictorisch genoeg lijkt het wel of de papiersector zich in eigen voet heeft geschoten want door de dalende vraag naar papier werden de afgelopen jaren veel papierfabrieken gesloten of omgebouwd naar kartonnage vestigingen. Dit wreekt zich vandaag.
Maar mogelijk is deze grondstoffencrisis ook een uitgelezen moment om een aantal zaken te herbekijken.
Ten tweede is er de toegevoegde waarde die onze sector ontegensprekelijk biedt. Eerder dan enkel op prijs te spelen, krijgen we nu de mogelijkheid om ons en onze producten te profileren met hoge toegevoegde waarde. Misschien zal het volume drukwerk nog wel afnemen maar de waarde zal zeker toenemen. Eensgezindheid en solidariteit zouden zeker helpen om de prijzen – hopelijk blijvend – naar een goed niveau op te trekken en te houden.
Ten eerste op vlak van snelheid en planning. In veel bedrijven wordt er nog al te vaak adhoc ingekocht. Beter stockbeheer en proactief situaties inschatten zou hier kunnen helpen. Hier bestaan technologische hulpmiddelen (op basis van bijvoorbeeld AI-technologie) voor!
Er zijn trouwens ook al signalen dat bepaalde uitgevers en brand owners de supply chain perikelen bij de invoer van drukwerk uit veelal Azië als aanzet zien om opnieuw meer in Europa gaan te laten drukken. Een goede evolutie.
Politiek en zelfinzicht
Geopolitieke gebeurtenissen en – hoe zal ik het beleefd zeggen – de moeilijke nationale beslissingsprocessen hebben ook hun impact op onze samenleving en industrie.
Energieprijzen vallen hier zeker onder. Dit punt komt de voorbije dagen meer en meer onder de aandacht en zou op termijn de voornoemde problemen wel eens kunnen overschaduwen. Veel zal afhangen van hoe bijvoorbeeld Rusland omgaat met zijn machtsontplooiing aan ‘de poort van Europe’ in Oekraïne. Maar ook een proactieve, realistische en niet op politiek gebaseerde planning rond de binnenlandse energietransitie is onontbeerlijk.
Los daarvan zullen we allemaal burgers en bedrijven meer bewust met energie moeten omgaan. Vele grafische ondernemers hebben de afgelopen jaren al mooie stappen ondernomen op vlak van duurzaamheid en plaatsten bijvoorbeeld zonnepanelen. Maar er werd tegelijkertijd ook naar de eigen energieconsumptie in het productieproces en in de distributieketen gekeken. Dit laatste – en trouwens de duurzaamheid van de ganse grafische sector – zou best wat meer aandacht mogen krijgen want hier hebben wij zeer zeker een voortrekkersrol gespeeld.
Borst vooruit
Vele bedrijven in onze sector zijn en gaan nog steeds door zwaar weer. Maar er zijn zeker tekenen die wijzen op beterschap. De geglobaliseerde economische realiteit waarin we leven heeft ons de voorbije decennia veel welvaart en voldoening gebracht. Dit heeft ons verrijkt als individu, samenleving en bedrijf. Maar er zijn natuurlijk grenzen aan elk model. Het zal voor onszelf en onze bedrijven de komende tijd zaak zijn om te leren uit het verleden en positief te ageren op een veranderende wereld en ondernemersklimaat.
Bronnen:
https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2022/01/13/gevolgen-papiertekort/
https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2022/01/07/impact-van-omikrongolf-op-samenleving/
https://www.beyond-print.net/market-zipcon-online-print-price-index-22-1/
