De AI-planner
Een digitale planning is gemeengoed in het moderne grafisch bedrijf. Maar kan de computer het helemaal alleen af? Kunstmatige intelligentie doet zijn intrede in de wereld van de planning-software en het lijkt erop dat we binnenkort niet meer zonder kunnen.
In het grafisch bedrijf draait alles om planning. Dat is inherent aan het vak. De drukkers voeren aan de lopende band unieke orders uit, met relatief korte doorlooptijden. In de meeste bedrijven is geen week hetzelfde en is een ongewijzigde herdruk een uitzondering. Ver vooruit plannen is voor de meesten dan ook niet weggelegd. De doorlooptijden worden steeds korter, de oplage per order daalt en er is prijsdruk.
Ondanks de enorme sprongen in automatisering die in veel bedrijven is gemaakt, blijft het grafische productieproces complexe materie. Alle handelingen moeten zo goed mogelijk op elkaar zijn afgestemd, om dure wachttijden en verspilling zoveel mogelijk te voorkomen. Daarbij heeft menig bedrijf ontdekt dat spoedorders een mooie bron van inkomsten zijn. Dat betekent nog meer druk op de productie en nog een variabele om rekening mee te houden in de planning.
Automatische beslissingen
Plannen is dus niet alleen uitermate belangrijk, het wordt bovendien steeds ingewikkelder. Het goede oude planbord, waarop de planner met kaartjes schoof om de week zo goed mogelijk in te delen, heeft afgedaan. De bedrijfstak moest er lang aan wennen, maar een digitale planning biedt nu eenmaal enorm veel voordelen. Dankzij de koppeling met het MIS/ERP (vaak is het planningssysteem er onderdeel van) verschijnen de gegevens automatisch op de virtuele tijdlijn, inclusief waarschuwingen voor overschrijdingen en botsende orders. De planning is daarbij in te zien op elk gewenst moment en op elk scherm. De smartphone speelt een steeds grotere rol bij het in de gaten houden van de voortgang.
De planner kan schuiven met orders en levertijden, nieuwe gegevens worden (al dan niet automatisch) ingevoerd en het systeem verplaatst, voor zover mogelijk, automatisch de overige orders. Het is aan de planner om voor alle overige waarschuwingsmeldingen een oplossing te vinden.
Het samenstellen en aanpassen van de planning wordt steeds meer een geautomatiseerd proces. Dat is nodig, vanwege eerdergenoemde toenemende druk op de productie en toenemende complexiteit. Wanneer deze ontwikkeling zich doorzet, ontstaat er vanzelf een situatie waarin het voor een medewerker ondoenlijk wordt om nog handmatige aanpassingen te doen.
Kunstmatige intelligentie of AI (Artificial Intelligence) kan de helpende hand bieden. Nu is de term AI nogal aan inflatie onderhevig. Vrijwel elke softwareleverancier beweert wel ergens in zijn reclamebrochure dat hij er gebruik van maakt en doet er gewichtig over. Kunstmatige intelligentie heeft echter weinig te maken met menselijke intelligentie. Het heeft zelfs weinig te maken met dierlijke intelligentie. Bij automatische planningssystemen gaat het om de gedachte dat software zelfstandig een planning creëert, aanpast en belangrijke beslissingen neemt. Die gedachte is aantrekkelijk en helemaal niet denkbeeldig. AI planningssystemen voor de grafische en verpakkingsindustrie zijn al verkrijgbaar.
Maximale bezetting
In de wereld van AI is planning een apart vakgebied. Wanneer er maar genoeg data beschikbaar is, kan software in een gecontroleerde omgeving voor een geheel geautomatiseerde planning zorgen. Die data komt steeds meer beschikbaar, omdat moderne apparatuur is ingericht op Industrie 4.0 en Internet of Things. De eerste stappen met robotisering zijn reeds gezet, ook in kleinere bedrijven. Handelingen die eerst door mensen werden verricht en daardoor nauwelijks te registreren of te monitoren waren, worden nu gedaan door een robot of cobot die een constante stroom data genereert.
Daarbij komen de opdrachten van de klanten steeds gestructureerder binnen, omdat bestellingen steeds vaker via internet worden gedaan. Webwinkels bieden weliswaar een groeiend productpakket aan, maar het aanbod blijft op productieniveau overzichtelijk. Wat niet wordt aangeboden op de website, wordt ook niet besteld.
Bij AI hoort het principe van het zelflerende systeem. Dit betekent dat de planning onsuccesvolle acties in de toekomst zoveel mogelijk negeert en succesvolle acties juist vaker inzet. Uit de constante stroom van nieuwe data wordt steeds beter relevante data geselecteerd. Alles bij elkaar opgeteld kan een volledig autonoom opererend planningssysteem het aantal gemiste deadlines minimaliseren en de productiebezetting maximaliseren.
Vragen
Bij het automatiseren van de planning komen vanzelfsprekend allerlei vragen boven. Kunnen de medewerkers de controle op de planning zomaar volledig uit handen geven? Houdt de software er rekening mee dat bepaalde klanten een bepaalde status genieten? Volautomatische systemen die cruciaal zijn voor de productievoortgang hebben bovendien de warme belangstelling van hackers. Als het lukt om de geautomatiseerde planning op slot te zetten, heeft dat behoorlijk negatieve gevolgen voor de bedrijfsvoering.
Een volautomatische planning vraagt om een zeer gedetailleerd uitgedachte workflow en een duidelijke afperking van de aan te bieden producten. De beste oplossing is voorlopig om software te gebruiken als ondersteuning en niet als vervanging van medewerkers. Op die manier kan software elke planner laten stijgen tot bovenmenselijk niveau.