De weg uit het AI-doolhof
Van 24 tot en met 26 september werd de Waagnatie in Antwerpen omgetoverd tot een heus La La Land voor ontwerpers en dit voor de zesde editie van het ondertussen internationaal gerenommeerde Us By Night Design Festival. En het moet gezegd… het was alweer een wervelende cocktail van sprankelende creatie, feeërieke sprookjes-vibes en groovy beats.
En ja, ook op dit van ongebreidelde creativiteit doordrenkte event, speelt AI – tot spijt van wie het benijdt – een onmiskenbare hoofdrol. De hele creative sector zoekt zich een weg in het AI-doolhof en de meningen lopen uiteen gaande van rabiate afwijzing tot innige omhelzing. Feit is dat de impact van AI op de creatieve sector van een ongekende ampleur is. Internationaal erkende creatieve studio’s zien zich uitgedaagd op een nooit eerder vertoonde manier. Want, ja, waarom zou je een duur bureau inhuren voor de lancering van een nieuw product of een volgend model, als onze AI-vrienden Claude en Chat GPT, je marketingplan zo even voor jou bij mekaar pennen…
Economische relevantie
Maar ook de individuele creatief ziet zich uitgedaagd. AI spuugt mooie plaatjes alsof het een lieve lust is, bouwt ganser webshops op basis van enkele simpele prompts, monteert video met de vingers in de neus en animeert tekst en illustraties als een pro. Geen wonder dat menig expert zich bedreigd voelt en zich ‘overnight’ ontdaan voelt van zowat elke economische relevantie.
Money for nothing and Photoshop for free…
Zelfs machtige softwarehuizen als Adobe en Microsoft ontsnappen niet aan de onverzadigbare AI-vraatzucht. Onlangs werd de hele boetiek van Adobe ‘reverse engineered’ door een handige jongen met een uit de kluiten gewassen AI-abonnement. De binaire code van apps zoals Photoshop, Illustrator, Premiere Pro en After Effects werd magisch ontrafeld en opnieuw gecompileerd tot werkende, zeer vertrouwd aanvoelende en bovenal gratis beschikbare apps. En wie denkt dat het gaat om een of andere goedkope knock-off, heeft het goed fout. Hoewel nog lang niet feilloos, blijken de door AI opnieuw samengestelde apps verrekt goed bruikbaar.
Je kan dus gerust stellen dat de uitdagingen voor zowel de creatieve eenzaat als voor de globaal bedrijvige studio’s significant zijn. Enkele sprekers op het afgelopen Us By Night festival lieten alvast even in hun kaarten zien en toonden ons een weg uit het AI-doolhof. Ik zet enkele sprekende voorbeelden op een rijtje.
Human First
Human First is een trend die in snel tempo aanhang wint. Ontwerpers grijpen terug naar zichtbare onvolmaaktheid tot zelfs kinderlijke eenvoud als een rebels verzet tegen gepolijste AI slop. In een meer geraffineerde vorm uit zich dit door een herwonnen aandacht voor het ambachtelijke en handgemaakte. James Taylor, Global Head of Design bij Media Arts Lab, het agency dat exclusief voor Apple werkt, illustreert dit perfect met de ondertussen wereldberoemde behind-the-scenes video over de creatie van de nieuwe Apple TV sonic logo intro. De studio besloot voor de productie van de twee seconden durende intro niet te werken met AI en zelfs niet met traditionele CGI, maar met een echt, fysiek logo uit gepolijst glas en de animatie ‘in camera’ op te nemen. James Taylor vat het als volgt samen: “door te kiezen voor de fysieke aanpak willen we een zekere warmte en tactiliteit naar het scherm brengen.”
Blik echter de schermen
Hoewel dit ongetwijfeld steek houdt, is het toch vooral de behind-the-scenes video die hoge ogen gooit. En ook dat is iets wat we almaar vaker opmerken. Niet zozeer de finale commercial of campagne is het meest spraakmakend, dan wel het, vaak feilloos georchestreerde, blik achter de schermen. Merken willen hoe langer hoe meer duidelijk maken dat hun communicatie niet het resultaat is van enkele goedgemikte prompts, maar tot stand is gekomen door authentieke creatie.
AI als instrument
Een mooi voorbeeld van hoe AI een niet destructieve rol kan spelen in het creatieve proces, vinden we bij Johanna Jaskowska. Johanna is een digital artist en creative technologist die via technologie thema’s als schoonheid, identiteit en perceptie verkent. Ze is vooral bekend van Beauty3000, een virale AR-gezichtsfilter die door meer dan 500 miljoen gebruikers werd gebruikt en die hielp om digitale schoonheid als creatief vakgebied te definiëren. Wat Johanna’s creatieve proces kenmerkt, is een innige omarming van technologie. Johanna hanteert AI als een tool, naast andere creatieve instrumenten. AI levert niet langer het eindresultaat maar maakt deel uit van het proces. De visuals die Johanna ontwikkelde voor de shows van techno DJ Charlotte De Witte, zijn hier een sprekend voorbeeld van. Het is het soort beeldtaal dat zonder AI wellicht nooit tot stand zou zijn gekomen.
The last dance for Us By Night
Vanzelfsprekend heeft een event als Us By Night heel wat meer te bieden. In denk bijvoorbeeld aan het werk van Adi Goodrich die fantastische interieurs en sets voor large-scale events ontwerpt voor onder andere Google en Apple of het minimalistische product design van de Nederlandse ontwerpster Sabine Marcelis, om er maar een paar te noemen. Ook opgemerkt: de aanwezigheid van swissQprint als premium partner en officiële sponsor. De fabrikant was aanwezig op UBN met de 3,2 x 2 meter grote Nyala flatbed printer waarop gedurende het hele event posters en portretten werden geprint. Heel wat van die prints kwamen ook terecht op de 70 meter lange plakmuur, een warel lofzang aan het gedrukte medium. Niet dat ik u wil warm maken voor een volgende editie want deze Us By Night was meteen ook de laatste in de huidige vorm. Na zes geslaagde edities valt het doek over Us By Night in Antwerpen. Maar, niet getreurd. De organisatie broedt alweer op iets nieuws. Wat dat zal zijn? Daar hebben we op dit moment nog geen idee van. Wordt ongetwijfeld vervolgd.
