Wil de grafische industrie wel veranderen?
De duurzaamheid van de grafische industrie, daar ging het eind februari over bij Intergraf in Brussel. Ondanks de toch duidelijke noodzaak tot verandering, leek de wil daartoe maar gering – of je ‘duurzaam’ nu uitlegt als ‘toekomstbestendig’ of als ‘milieubewust’, telkens klonk er wel ‘ja maar…’.
Vanuit heel Europa kwamen branchevertegenwoordigers naar de Intergraf-conferentie in de serie ‘Shaping the future of print‘, met dit keer de focus op de ‘commercial print’ markt. Dat is een ongelooflijk breed geschakeerde markt, van direct mail en sign tot brochures en reclamefolders, maar ook een markt die over vrijwel de volledige breedte krimpt, zowel in volume als in waarde – ook in de komende vijf jaar. Geen wonder dat marktonderzoeker Sean Smyth (Smithers Pira) de aanwezigen op het hart drukte: “Blijf niet alleen maar doen wat je altijd al deed.”
Ja maar, de folder
Toch werd het in een paneldiscussie, later die dag, pijnlijk duidelijk hoezeer de branche wenst vast te houden aan wat ze altijd al doet. “Ja maar, we moeten toch vooral de mindset over papier veranderen bij de markt, het publiek en de overheden”, klonk het tijdens die discussie over de huis-aan-huisfolder, die in steeds meer landen op weerstand stuit. Miguel Delcour, de (inmiddels teruggetreden) directeur van het Nederlandse KVGO, verhief het juridische gevecht dat zijn branchevereniging voert tegen de invoering van de ‘ja-sticker’ in een aantal Nederlandse steden tot ‘een strijd voor de hele Europese markt’.
Delcour leek dan ook weinig boodschap te hebben aan het tegengeluid van Brit Mark Davies, voorzitter van de European Letterbox Marketing Association (ELMA). “Per week krijgt een Brits huishouden gemiddeld 4 folders in de brievenbus, maar in Nederland zijn dat er wel 34.” En dat zorgt voor irritatie, stelde Davies want uit cijfers blijkt: hoe groter het volume aan folders, hoe meer mensen een ‘nee’-sticker plakken. “Onze industrie is altijd maar gericht geweest op ‘meer volume’. Je moet je afvragen of dat wel zo verstandig is.”
Dat Jo Van De Weghe (Symeta) vervolgens nog maar eens enthousiast kwam uitleggen hoe Colruyt al tien jaar geleden uiterst succesvol de massale huis-aan-huisfolder inwisselde voor datagedreven personalisatie, en daarmee zowel haar omzet zag stijgen als haar papiergebruik enorm verminderde, resulteerde toch ook weer op gesputter: ‘ja maar, de data’, ‘ja maar, dan bereik je niet iedereen’, ‘ja maar, het economische belang van de industrie’. En natuurlijk: “Ja maar, we moeten als industrie laten zien dat papier goed is.”
Ja maar, papier is goed
Toch werd ook dat laatste argument, ‘papier is goed’, wel degelijk ter discussie gesteld. Bijvoorbeeld door Emanuelle Maire, hoofd van de afdeling ‘Duurzame Productie, Producten en Consumptie’ bij de Europese Commissie. Zij benadrukte het belang van het EU Ecolabel voor duurzame producten en merkte daarbij op dat het aantal gecertificeerde grafische producten en licenties achter blijft bij de verwachtingen: “Die aantallen moeten omhoog.” Ja maar, reageerde Intergraf-voorzitter Cees Verweij afhoudend: “Er zijn al zoveel keurmerken.”
Bovendien, stelde Verweij, wordt al 70 procent van het papier ingezameld, en planten we zoveel bomen “dat er aan het eind van het jaar meer staan dan aan het begin.” Het lesje ‘life cycle assessment’ (LCA) van de Deen Jannick Schmidt, zette daar nog wel de nodige vraagtekens bij. In een prikkelend betoog wees hij het conferentiepubliek op de bredere milieu-impact van bosbouw en op het onvoorziene bijeffect van een hoog recyclagepercentage, namelijk dat er dan wellicht juist meer nieuw papier moet worden geproduceerd. Maar ja, zoals Jo Van De Weghe terecht opmerkte: “Volgens mij strijdt deze industrie tegen disruptie – in plaats van die te omarmen.”
(Foto’s: Intergraf)
