Softproofing in de praktijk
Onder ‘softproof’ verstaan we een simulatie van een drukproef op een beeldscherm. Een zeer aantrekkelijk concept voor drukkerijen, voordelen moeten niet ver gezocht worden: instant beschikbaar, geen consumables meer, goedkeuring op afstand, enz. Vanzelfsprekend is dit echter niet, wat immers te denken van volgende elementen?
- Hoe zorg je ervoor dat je beeldscherm een vaste gestandaardiseerde hoeveelheid licht uitstraalt? Dus geen gesleutel aan de brightness-knop omdat er meer buitenlicht is. De lichthoeveelheid moet overeenkomen met hoe je drukwerk in een lichtkast beoordeeld.
- Een beeldscherm werkt per definitie adaptief. Dit betekent dat het je ontwerp-Pdf’s altijd met maximale kwaliteit toont. Zo zal bijvoorbeeld het wit uit een ontwerp voor drukwerk op grijs recyclagepapier er op je beeldscherm (onrealistisch) helder wit uitzien. Je hebt nood aan software om dit adaptief gedrag uit te schakelen.
- Licht vermindert kwadratisch met de afstand: je gaat dus rekening moeten houden met de afstand vanwaar je naar je beeldscherm kijkt. Een kleur ziet er anders uit op verschillende afstanden.
Verkennen we kort de verschillende aspecten om te komen tot een betrouwbare evaluatie van de drukkleuren op een beeldscherm.
ISO 14861
Een goed startpunt is de huidige ISO-standaard voor softproofing: ISO 14861 (Graphic technology — Requirements for colour soft proofing systems) beschrijft de ‘best practises’ voor softproofing. Je vind hierin o.a. een aantal testen terug om te bepalen of je beeldscherm geschikt is om een kwalitatieve softproof te genereren:
- meten van de kleurnauwkeurigheid van het kleurprofiel van het beeldscherm (RGB-data)
- evaluatie van de uniformiteit van het beeldschermoppervlak
- evaluatie van een drukconditie (CMYK-data) met een telespectroradiometer (kleurmeting op afstand)

Praktijk
Naast de professionele installaties (waarbij je o.a. beschikking moet hebben met een telespectroradiometer), leek het me toch interessant de kwaliteit te onderzoeken van een softproof op een MacBook Pro-beeldscherm met een i1-fotospectraalmeter en Adobe-software. Bekijken we het resultaat van een FOGRA51-softproef (offset op glanzend gecoat papier).
Als eerste stap ga je je MacBook Pro-beeldscherm eerst moeten kalibreren: je hebt immers een kleurprofiel nodig dat accuraat de kleurprestaties van je beeldscherm beschrijft. Met behulp van de i1-profiler (X-rite) is het een koud kunstje om de lichtoutput vast te zetten op 160 Cd/m2 en een kleurprofiel te genereren.
Als vergelijking worden de gedisplayde FOGRA51-drukkleuren opgemeten in standaard (adaptieve) en softproof-modus.

Remote softproofing
Het goedkeuren van drukkleuren op afstand is ook een interessant gegeven (zou veel tijd en kosten besparen!). Hoe kan dit tewerk gaan?
Essentieel is natuurlijk dat de web-gebaseerde software weet dat de web-client de proofingfiles bekijkt op een gekalibreerde monitor. Eerste stap is dan ook een kalibratieprocedure waarbij op afstand een goedgekeurd monitorprofiel wordt gegenereerd.

Nu de MacBook Pro gekalibreerd is kan gestart worden met het genereren van softproeven. Je gaat hierbij moeten aangeven welke kleurstandaard gevolgd moet worden. Enkele simpele tests tonen reeds bruikbare resultaten:

Fig.4. Softproofing-resultaten van papierwit uit 2 verschillende drukcondities

Conclusies
Professionele softproofing (met een telespectroradiometer) aan de drukconsole is een meerwaarde voor de operator. De kleurweergave gaat altijd een pak nauwkeuriger zijn dan een standaard monitorbeeld, hoe lager de papierkwaliteit, hoe groter het verschil.
De designer kan met zijn standaard tools en uitrusting ook tot een bruikbare softproof komen. Deze zal hem/haar een meer realistische indruk van het uiteindelijke drukwerk zal opleveren (vooral op de minder kwalitatieve papiersoorten).
Remote proofing blijft een interessant gegeven, maar mag niet eenvoudig bekeken worden. Er blijven een altijd moeilijk beheersbare elementen: waar staat het beeldscherm? Hoe is het omgevingslicht? Verder dien je ook goed na te denken hoe je softproofing op afstand organiseert. Wie dient er allemaal goedkeuring te geven?
Kleur op beeldschermen is een onderdeel van het lerende netwerk rond kleur in grafische productie. Check onze kalender voor meer info.