Het digitaal watermerk

Iedereen in de printsector kent wel het klassieke watermerk. Een patroon wordt aangebracht tijdens de papierproductie. Het wordt zichtbaar als het tegen het licht wordt gehouden. In het verleden werd een watermerk vaak ingezet als vorm van beveiliging om de echtheid van documenten te garanderen. Ook nu wordt dat nog steeds gebruikt bijvoorbeeld bij bankbiljetten, paspoorten en diploma’s, ondertussen toegevoegd met behulp van specifieke druktechnieken en minder vanuit de papierproductie.

Meer en meer worden vandaag de dag “digitale” watermerken toegepast op verpakkingen.

Net zoals een traditioneel watermerk, zal ook een digitaal watermerk alleen waarneembaar zijn onder bepaalde voorwaarden, zoals bv bij het gebruik van een algoritme.

Je kan het zien als een onzichtbare code, die verwerkt wordt in het ontwerp van een verpakking. Dit kan zijn in de gedrukte informatie, maar dit kan ook in het verpakkingsmateriaal zelf zijn, aangebracht tijdens de productie van het materiaal.

Bij digitale watermerken zit de toepassing in het artwork. Een digitaal watermerk wordt in het drukwerk of in het plastieken substraat geïntegreerd. Dit gebeurt met een herhaling van allemaal vlakjes waardoor het hele vlak bedekt wordt door deze informatie. Dus er zijn geen speciale inkten of speciale druktechnieken voor nodig, alles zit in artwork of door een reliëf in de mal van het verpakkingsmateriaal verwerkt.

Beeld: een specifiek patroon wordt aan elk afbeeldingsblok toegevoegd (beeld uit de VIGC white paper over connected print).

De nieuwe verpakkingswetgeving is heel erg ambitieus. Men wil alle onnodige of problematische SUP “single use plastic” weg.  Tegen 2030 wil men dat alle plastieken verpakkingen ofwel herbruikbaar ofwel recycleerbaar ofwel composteerbaar zijn.
Ook 55% van de plastieken verpakkingen zouden effectief moeten gerecycleerd worden.

Daarbovenop zou tegen 2030 ook gemiddeld 30% gerecycleerd materiaal in plastieken drankflessen moeten zitten.
Dit kan op dit moment nooit bereikt worden als er niet intens wordt gekeken naar optimalisatie van sorteren en recycleren.

De huidige sorteertechnieken met UV, NIR en VIS hebben het moeilijk om de verschillende soorten te sorteren. Daardoor is de kwaliteit van het recyclaat laag of onzeker en dat heeft een grote invloed op de kringloop.

HolyGrail 2.0 startte by AIM, European Brands Association en powered door Alliance to End Plastic Waste zijn meer dan 160 bedrijven en organisaties samen aan het bekijken of deze digitale technologie voldoende potentieel heeft. De ingestapte bedrijven zijn zowel brand owners, als retailers als recycleerbedrijven of technologiebedrijven.

In het HolyGrail 2.0-initiatief wordt bestudeerd of het gebruik van digitale watermerken een oplossing kan bieden bij het sorteren van verpakkingen. Door digitale watermerken toe te voegen aan verpakkingen kunnen deze beter herkend worden en dus ook gescheiden worden van andere materialen. Hierdoor wordt het sorteerproces en dus ook het recyclingproces efficiënter.

HolyGrail 2.0 bekijkt de technische haalbaarheid van deze toepassing en organiseert verschillende praktijktesten in industriële sorteeromgevingen om de detectienauwkeurigheid te controleren en te verbeteren. Ook de economische haalbaarheid wordt uiteraard mee onder de loep genomen.
Op dit moment wint het sorteren via digitale watermerken het van bijvoorbeeld  “object herkenning”, een technologie die toch ook heel snel ontwikkelt en mooie stappen maakt, maar op vandaag toch nog minder nauwkeurig identificeert en detecteert.

Het integreren van unieke digitale watermerken biedt ook nog andere interessante mogelijke toepassingen voor verpakkingen.

Zo kan de traceerbaarheid verbeterd worden en kan ook namaak beter voorkomen worden.

Verpakkingen kunnen voorzien worden van digitale informatie en als dat in de vorm van een QR-code kan zijn, die kan worden gescand met een smartphone, zijn de mogelijkheden heel erg ruim. Het gebruik van QR-codes biedt de meest schaalbare oplossing voor consumentenbetrokkenheid en opent de deur voor interactieve verpakkingen. Op die manier kan meer en ook up-to-date informatie over producten en merken aan consumenten gegeven worden.

Bedrijven zouden in de toekomst ook gepersonaliseerde content kunnen leveren aan individuele consumenten op basis van hun aankoopgeschiedenis of op basis van andere gegevens.

Ook informatie voor de consument hoe en waar hun verpakking kan gerecycleerd worden zou eenvoudig kunnen en consumenten zouden kunnen beloond worden via marketing campagnes.

De hele impact van de marketing kan vergroot worden. Zo kunnen bedrijven bijvoorbeeld ook hun digitale kortingsbonnen of andere aanbiedingen op deze manier in de code kunnen aanbieden aan consumenten die hun verpakkingen scannen.

Winkels zonder kassiersters maken wereldwijd opgang. Als in de toekomst op alle verpakkingen een digitaal watermerk is toegevoegd over de hele verpakking, zou dat ook bij de registratie van aankopen op basis van product detectie wel zijn rol kunnen spelen.

En uiteraard, alle interactie met een systeem of persoon, of dat dan een sorteermachine of een consument is, kan bijgehouden worden in een databaseplatform wat dan weer kan gebruikt worden om het systeem weer slimmer te maken. Gegevens over recyclage, gerecycleerde content, consumentengedrag, campagne impact, allemaal nuttige informatie voor brand owners om hun doelpubliek beter te begrijpen.

De meest gekende aanbieders van digitale watermerken op dit moment zijn Digimarc en FiliGrade.

Veerle Vanpanteghem
Op 1 december 2020 nam Veerle Vanpanteghem de rol van Business Development Manager op. Veerle studeerde af aan het Higro (nu Arteveldehogeschool Gent) waarna ze aan de slag ging bij drukkerij Meulemans (nu Autajon) als verantwoordelijke van het inktlabo.
Daar kreeg ze meteen een inleiding in de boeiende wereld van de colorimetrie en het belang van kleurconsistentie in de verpakkinsgwereld.
Men een tussenstap als application chemist in het R&D-labo van Lawter International (ontwikkeling van drukinktharsen) , werkte ze meer dan 20 jaar bij een grote drukinktleverancier als (Key) accountmanager, waar niet alleen de commerciële maar ook de technische aspecten steeds nauwgezet opgevolgd werden.
Op die manier deed ze zowel ervaring op in coldset, heatset, smallbaanrotatie en sheetfed en dit in verschillende toepassingsgebieden, zowel commercieel drukwerk, publicatie als labels en verpakking. Veerle bouwde hierbij ervaring op met gekende uitdagingen zoals kleurbeheer, duurzaamheid en voedingscontact. Ook werkte ze mee aan IWT-projecten rond migratieaspecten van bedrukte materialen.