Gen Z ziet branche vol boomers
Begin dit jaar luidde de grafische sector de noodklok over het dreigende gebrek aan verse instroom van jonge vakmensen. Over het raadsel “hoe maken we onze industrie weer aantrekkelijk voor ‘Generatie Z’?” hebben al heel wat ‘boomers’ zich het hoofd gebroken. Brancheorganisatie Intergraf stelde de vraag daarom aan de jongeren zelf – en kreeg antwoorden waar ze ook zelf nog iets van kan leren.
Er zijn de afgelopen jaren talloze initiatieven en campagnes ondernomen om de branche een beter imago te geven. Op bijvoorbeeld de website van ‘Print Your Future’ (PYF) flitsen de frisse kleuren en vrolijke jonge mensen je tegemoet: zó mooi zou de toekomst er uit kunnen zien. PYF is een Europees project dat, met EU-subsidie en onder coördinatie van Intergraf, jonge vakmensen zoekt voor ‘kwaliteitsbanen’ in de grafische industrie. Maar wat zoeken jongeren eigenlijk in de grafische industrie?
De kijk van Gen Z
Intergraf is, als koepelorganisatie van Europese grafische federaties, bezorgd over het gebrek aan jonge aanwas in de industrie. Een van de initiatieven die ze daarom onderneemt, is het organiseren van de ‘Intergraf Young Talent Award’. Dat doet ze vanuit de gedachte dat verandering begint met ‘vragen en luisteren, en dan actie ondernemen’. De competitie daagt jongeren dit jaar uit te reageren op drie vragen:
- Hoe ziet de toekomst van drukwerk eruit?
- In wat voor werkomgeving zou jij je thuis voelen?
- Hoe zou een drukkerij daar voor kunnen zorgen
De winnende inzending van Rita Estevinha da Silva uit Portugal geeft een interessant ‘Gen Z’-perspectief van de sector. (Voor alle duidelijkheid: ‘Generatie Z’ is geboren na 1995 en deze jongeren worden als de eerste ‘digital natives’ beschouwd. Ze zijn de opvolgers van de Millennials van na 1980. ‘Boomers’ stammen van voor 1960.) Ze acht de kans klein dat drukwerk al op korte termijn ‘dood’ wordt verklaard en ziet zelfs onder haar leeftijdsgenoten een voorliefde opbloeien voor ouderwetse media zoals vinylplaten, cassettebandjes en analoge fotografie – ofwel ‘anemoia’, de nostalgie naar een verleden dat je nooit hebt meegemaakt.
Niet op Instagram?
Rita schrijft in haar essay dat ze zelf werkt in een drukkerij die nog niet eens een website heeft. Dat verklaart misschien een beetje haar kijk op de industrie. Ze is ervan overtuigd dat de ‘digitale wereld’ de toekomst heeft, óók voor de grafische sector, maar ze ziet nog maar weinig ‘high-tech’ ontwikkelingen: “De meeste drukkerijen zijn nog altijd heel traditioneel en zijn daarom niet op zoek naar medewerkers met nieuwe vaardigheden.”
Ze pleit voor meer robotisering en automatisering, en ze heeft hoge verwachtingen van bijvoorbeeld drukwerk op afroep produceren en het gebruik van variabele data om individueel maatwerk te kunnen leveren. Ook de manier waarop de industrie zijn producten verkoopt, kan anders. Rita schetst hoe e-commerce ook in deze sector een grote rol zou kunnen spelen, door het bestellen van drukwerk via internetportals heel eenvoudig en laagdrempelig te maken.
Natuurlijk zullen grafische bedrijven nu tegen Rita willen roepen dat dat allemaal allang gebeurt: “We hebben toch JDF en CIP4, we doen al PoD en VDP, en W2P is overal!” Maar dat doet niets af aan het feit dat dat kennelijk allemaal aan Rita en haar Generatie Z-genoten voorbij gaat. Ze legt bovendien nog even de vinger op een zere plek: “Om met ons in contact te komen, zijn social media onmisbaar. Ik was dan ook nogal verrast dat Intergraf geen Instagram-account heeft. En ze zit dan wel op Twitter, maar er wordt duidelijk onvoldoende geïnvesteerd in digitale marketing als je daar slechts een bescheiden aantal van 175 volgers hebt.”
Veranderen is van vitaal belang
Het imago van de grafische industrie schrikt jongeren af: ouderwetse en donkere fabrieken vol mannen van middelbare leeftijd, met ouderwetse technieken en veel monotoon en saai werk. Bovendien, stelt Rita: veel mensen in de drukkerijen zien zelf eigenlijk ook weinig toekomst voor hun vak. Dat maakt het er niet aantrekkelijker op. Toch is de zaak nog niet verloren, meent ze: “Op het moment dat de industrie een 180 graden draai maakt en zichzelf als jong, innovatief en toekomstgericht weet te presenteren, zullen jongeren weer geïnteresseerd raken.” Zij verwachten dan wel de nieuwste technologie, aandacht voor duurzaamheid, een gezonde balans tussen werk en ontspanning en flexibele werktijden en -plekken.
Dat vergt dus grote veranderingen in grafische bedrijven, en Rita stelt daarom voor dat Intergraf bijvoorbeeld een Europees uitwisselingsprogramma op poten zet, zodat bedrijven en hun medewerkers nieuwe ervaringen kunnen opdoen en van elkaar kunnen leren. “Veranderen is moeilijk, maar het is van vitaal belang”, eindigt Rita haar betoog. “Banen zijn voor ons geen levenslang compromis. Banen hoeven helemaal niet per definitie saai te zijn. Nogmaals: als het ergens stil staat en niet meer van deze tijd is, dan vertrekken wij vroeg of laat.”
